X
تبلیغات
موسیقی کردی

موسیقی کردی

موسیقی کردی و معرفی خوانندگان بزرگ کرد

موسیقی و خوانندگان و موزیسینهای معروف

نگاهی اجمالی به موسیقی کردی و هنرمندان محبوب و
معروف آن
در ابتدا من می خواهم حوزه ی بحث ام رو مشخص کنم. امروزه در

موسیقی کردی مانند موسیقی ایرانی و ترکی و ... سبک های مختلف

مانند رپ ، جز ، پاپ و حتی متال و ... اجرا می شود. تعداد خواننده

ها نیز رشدی قارچ گونه داشته است. آنچه مد نظر من است معرفی

تعدادی از خواننده های کرد است که آن اصالتی که از موسیقی کردی

مورد انتظار است در کارهایشان دیده می شود. البته خواننده هایی که

معرفی می شوند از نظر تعداد طرفدار و معروفیت و ماندگاری آثار

جزو برترین خوانندگان موسیقی کردی هستند. در ابتدا ناچارم توضیح

کوچکی در مورد دسته های مختلف زبان کردی ارائه کنم و خواننده

های هر دسته را بعدا معرفی میکنم.

زبان کردی از شاخه ی شمالغربی زبانهای ایرانی است و آن طور که

میدانید زبانهای ایرانی(فارسی، کردی، لری، بلوچی و گیلکی ...) در

دسته ی بزرگتر زبانهای هند و اروپایی قرار می گیرند. کردی بسیاری

از لغات اصیل ایران باستان را هنوز در خود دارد و خوشبختانه تا

حدود زیادی از هجوم زبان عربی در امان مانده است.

به هر حال به طور کلی زبان کردی را شاید بتوان با اغماض به

چهار دسته تقسیم بندی کرد:

1- کرمانجی(ساکنین ترکیه- قفقاز- سوریه - نواحی استان آغ- نواحی شمال خراسان-

بخشهایی

از شمال عراق؛ که از نظر جمعیتی بیشترین تعداد را دارند؛20-25 میلیون یعنی چند میلیون

بیشتر از کل جمعیت کردهای دنیا)

2- سورانی(ساکنین استان کردستان- جنوب آ-غ- بخشهایی از شمال

عراق)

3و4- گورانی و کلهری(ساکنین کرمانشاه- بخش های از استان

کردستان- بخشهایی از ایلام و بخش هایی از شمال عراق مخصوصا

نواحی مرزی با استانهای مذکور)

1- موسیقی گوران و کلهر
:
شاید یکی از اصیلترین اقوام ایرانی کردهای اورامانات

باشد که گوران اند. دارای موسیقی اصیل و خاص خود هستند مانند هوره و سیاه چمانه و ...

کلهری هم موسیقی زیبایی دارد. سازی که در این مناطق به نحو بسیار زیبایی مورد استفاده

قرار

می گیرد تنبور است که شبیه دوتار و سه تار است اما صدایی بسیار نرم و پر رمز و راز

دارد.

تنبور برای کردهای اهل حق(یا یارسان؛ از مذاهب بسیار قدیمی ایرانی که البته المانهایی از

اسلام و مخصوصا تشیع را هم در خود دارد- می توانید در اینترنت بیشتر بگردید) سازی

مذهبی

است و بسیار مقدس(معروترین تنبور زنان ایران مرحوم استاد سید خلیل عالی نژاد و استاد

مرادی اند). چهره های شناخته تر موسیقی این نواحی استاد شهرام ناظری(که تعدادی از آلبوم

هایشان را کردی خوانده اند که شنیدن آنها را حتما توصیه میکنم(آلبومهای حیرانی و آواز

اساطیر)) و لرنژادها – عادل هورامی و... هستند.

2- موسیقی سوران
: قدیمیترین صدای ضبط شده در موسیقی کردی متعلق به مرحوم

استاد

سید علی اصغر کردستانی است(1290؟) که در محافل موسیقی سنتی ایرانی بسیار مشهور

ا
ست. خوانندگان معروف این موسیقی از ایران:

مرحوم استاد حسن زیرک(بوکان)- استاد ناصر رزازی(سنندج)- مرحوم استاد محمد ماملی

(مهاباد)- استاد مظهر خالقی(سنندج)- استاد عزیز شاهرخ(مهاباد)- نجم الدین غلامی(سنندج)-

ب
یژن کامکار(سنندج)- خانم لیلا فریقی(مریوان) – خانم مرضیه فریقی(مریوان)- استاد عباس

کمندی(سنندج)- سعد ا... نصیری

(سنندج که از نوازندگان متبحر دیوان در ایران نیز هستند و علاوه بر آهنگسازی در کار موسیقی

فیلم هم هستند) – حسین شریفی(سنندج)- میکائیل(مهاباد) و ...

از عراق: مرحوم استاد طاهر توفیق- مرحوم استاد علی مردان- کریم کابان- استاد عدنان کریم-

استاد عمر دزه یی- عرب عثمان- خانم کانی- خانم چوپی فتاح – زکریا عبدا...- ایوب علی و...

استاد بزرگ موسیقی سورانی و حنجره ی طلایی کرد استاد محمد ماملی که صدایش تا ابد در

یادها خواهد ماند .

نماد موسیقی سورانی حسن زیرک(اعجوبه ی بیسوادی که نه تنها اکثر آهنگ های کارهایش را

میساخت بلکه کلام را هم خود می ساخت و بشدت پرطرفدار است و در سال 1351 فوت

کردند) و ناصر رزازی(علاوه بر آوازهای فولکلور بیشتر آوازهای ملی و حماسی خوانده اند.

ایشان الان حدود 60 سال سن دارند) اند.

3- موسیقی کرمانج
: ساز اصلی این موسیقی دیوان است که تقریبا در تمام آهنگهایی که

ا
ز ترکیه شنیده می شود حضور فعالی دارد(ترکها به آن باغلمه می گویند). متاسفانه حضور

بسیار پر رنگ خواننده ها و موزیسین های کرد در موسیقی ترکیه(مانند تاتلیس- محسون

کرمزگولی- علی شان - امره و ...) و اجرای کلام ترکی روی ملودی های کردی(نه تنها

کرمانجی بلکه حتی سورانی و..) آن قدر چشمگیر است که تشخیص ارجینالیتی ملودی ها فقط

توسط مخاطبین حرفه ای موسیقی کردی امکان پذیر است. اگر چه این خواننده ها و خواننده های

مشابه آهنگ های کردی هم کم و بیش اجرا کرده اند اما همیشه این انتقاد از طرف کردها به آنها

وارد بوده و خواهد بود. موسیقی کرمانجی بسیار دلنشین است و مخصوصا صدای دیوان و نایه

در آن گوش نواز است.

البته حضور کردها در موسیقی ترکیه در سبک های دیگر نیز مشهود است که معروفترین آنها

مرحوم استاد احمد کایا است که اگر چه تنها یک آهنگ کردی(به اسم کاروان) خوانده اند اما در

بین کردها هم پر طرفدارند.

خواننده های اصیل موسیقی کرمانجی هم فراوانند که استاد شوان پرور(ترکیه و نیز نوازنده ی

دیوان)، مرحوم صالح دیلان، خانم شهریبان کوردی، مرحوم استاد محمد عارف جزراوی(عراق

و نیز نوازنده ی دیوان)- استاد آرام تیگران(ارمنستان)- مرحومه استاد عایشه شان(خانم

هنرمندی

که نوازنده ی چیره دست دیوان بود و هنوز دوباره خوانی آهنگهای او به زبان های ترکی و

کردی ادامه دارد) – زاخویی ها- زکریا عبدا... ، ژوان هاکو- خانم گلستان پرور(همسر شوان

پرور)- دیار درسیمی و ... مشهورند.

نماد موسیقی کرمانجی و حتی شاید موسیقی کردی، شوان پرور است که بیشتر آهنگهای حماسی

و ملی خوانده اند و خود نیز از نوازندگان بسیار چیره دست دیوان اند. ایشان نشان آکادمی هنر

فرانسه(harles cros) را در سال 2004 برای آهنگ (من بیریا ته کریه: من هوای تو کرده

ام)

دریافت کردند. قدرت صدای استاد و مخصوصا پوشش رنج وسیعی از صداهای خیلی زیر تا بم

واقعا چشم گیر و استثنایی است.

- البته اخیرا بیشتر خوانندگان کرد برای ادای دین به طرفداران و همبستگی بیشتر فرهنگی مناطق

مختلف کردستان، با لهجه های مختلف کردی آهنگهای خود را اجرا کرده اند که پیشگام این کار

شاید استاد ناصر رزازی است.



نوازندگان و موزیسین های کرد
تعدادی از خوانندگانی که اسم برده شدند خود آهنگساز و نوازنده ی کارهایشان نیز هستند که به

تعدادی از آنها اشاره شد. اما به غیر از آنها موزیسین ها و نوازندگان زیر مشهورند:

مجتبی میرزاده- یوسف زمانی ها- کامکارها- پورناظری ها- عندلیبی ها - تارا جاف- دلشاد

سعید- انور قره داغی- برهان مفتی – فرج پوری و ...

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه نهم بهمن 1389ساعت 13:23  توسط هوشنگ  |